CO₂ wijzer voor huishoudens

Directe energie
Directe energie is het directe gebruik van aardgas voor verwarming, warm water en koken, het gebruik van benzine en olie voor vervoer en het gebruik van elektriciteit. Directe energie zorgt gemiddeld voor 48% van de totale CO₂-uitstoot.

1.  CO₂-uitstoot bij energieverbruik in huis
Noteer de hoeveelheden gas en elektriciteit die op de energierekening van het afgelopen jaar staan aangegeven. Vermenigvuldig deze getallen met de hoeveelheid CO₂ die daarbij hoort . Tel vervolgens deze cijfers op om de totale CO₂-uitstoot voor energieverbruik te krijgen.

2.  CO₂-uitstoot bij mobiliteit
Schat het aantal kilometers in dat de leden van uw huishouden gemiddeld per jaar met de auto/motor, het openbaar vervoer en het vliegtuig afleggen en vul dat in. Vermenigvuldig deze kilometers met de hoeveelheid CO₂ die daarbij hoort. Tel vervolgens deze cijfers op om de totale CO₂-uitstoot bij mobiliteit te krijgen.

3.  Totale CO₂-uitstoot voor direct energieverbruik
Schrijf het totaal op van 1 en 2 en tel ze bij elkaar op om de totale CO₂-uitstoot voor direct energieverbruik te krijgen. Deel de uitkomst door 1000 om de CO₂-uitstoot met één cijfer achter de komma voor directe energie in tonnen te krijgen.

Met behulp van deze CO₂-wijzer kunt u een inschatting maken van de CO₂-uitstoot van u en andere leden van uw huishouding. CO₂ (kooldioxide) is een broeikasgas dat vrijkomt bij verbranding van fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardolie en aardgas. CO₂ levert de belangrijkste bijdrage aan klimaatverandering. We onderscheiden twee soorten energie: directe en indirecte. Vul op de pagina hiernaast in wat uw CO₂-uitstoot is bij energieverbruik in huis (1) en bij mobiliteit(2)

Mobiliteit
Bij de CO₂-uitstoot voor de auto, het openbaar vervoer en het vliegtuig gaan we uit van een 'gemiddeld' gebruik en bezettingsgraad (=aantal passagiers). In de spits is de bezettingsgraad in het openbaar vervoer hoger dan buiten de spits. Een chartervlucht heeft een hogere bezettingsgraad dan een lijnvlucht waardoor de eerste energiezuiniger is. Bij vliegen is, naast de afstand, ook het aantal tussenlandingen van belang. De hoeveelheid energie voor opstijgen is namelijk vele malen hoger dan de energie per afgelegde kilometer. Voor de berekening van uw CO₂ uitstoot gaan we uit van een gemiddeld gebruik en een gemiddelde bezettingsgraad. In tabel 1 laten we een voorbeeld zien:

Tabel 1) Gemiddeld gebruik en de gemiddelde CO₂-uitstoot per persoon voor directe energie

Indirecte energie
Indirecte energie is de energie die nodig is om producten en diensten die een huishouden consumeert, te produceren. Alle energie wordt meegeteld: van grondstofwinning, de productie, de opslag en het transport tot het gebruik in huis en de verwerking van afval. Gemiddeld neemt indirect energiegebruik 52% van het totale energiegebruik in. Naarmate u meer geld uitgeeft aan directe energie, kunt u minder uitgeven aan indirecte energie.

4.  Berekening van indirect energieverbruik
Vul de totale CO₂-uitstoot voor directe energie uit vraag 3 in. Vermenigvuldig deze hoeveelheid CO₂ met de omrekenfactor die u uit tabel 2 afleest. U krijgt dan de CO₂-uitstoot van indirect energiegebruik. De omrekenfactor is gebaseerd op het netto jaarinkomen van het huishouden en de CO₂-uitstoot voor directe energie.

Tabel 2) Omrekenfactor voor CO₂-uitstoot indirecte energie

5.  Berekening CO₂-uitstoot per persoon
Tel de CO₂-uitstoot van directe en indirecte energie uit vraag 3 en 4 bij elkaar op en deel dit vervolgens door het aantal leden van uw huishouden om uw persoonlijke CO₂-uitstoot te berekenen.

Voor de berekening van het indirecte energieverbruik zou u precies moeten bijhouden aan welke producten en diensten u uw geld besteedt. Van ieder product of dienst zou u dan het energiebeslag (de hoeveelheid energie die nodig is voor een product of dienst) moeten noteren en optellen of de energie-intensiteit (de hoeveelheid energie per bestede euro) per bestedingscategorie moeten berekenen. Beide zijn tijdrovend. Deze wijzer gaat uit van een eenvoudiger berekening door het netto gezinsinkomen te relateren aan de hoeveelheid CO₂ voor directe energie. Vul op de pagina hiernaast in wat uw CO₂-uitstoot is van indirecte energie (4). Gebruik hiervoor tabel 2. Bereken tenslotte uw persoonlijke CO₂-uitstoot (5)

Figuur 1) Energiegebruik per persoon voor verschillende bestedingscategorieën

6.  Suggestie voor bijdrage aan het klimaatfonds
Trek van uw persoonlijke CO₂-uitstoot de duurzaamheidsnorm van 2 ton CO₂ af en vermenigvuldig dit met € 15,00 om te berekenen wat uw bijdrage aan het klimaatfonds van Kerkinactie zou kunnen zijn.

Figuur 2) Vergelijking van de gemiddelde CO₂-uitstoot per Nederlander met die van andere wereldburgers

(??? img ???) Figuur 3) Uitgaven van een gemiddeld huishouden per bestedingscategorie (1995)

Totale CO₂-uitstoot
De gemiddelde Nederlander produceert 11,8 ton CO₂ per jaar. Tijdens de klimaatconferentie in Kyoto in 1997 is afgesproken dat Nederland haar CO₂-uitstoot terugbrengt tot 10,6 ton CO₂ per persoon tussen 2008-2012. Echter, voor een duurzame en rechtvaardige wereld mag iedere wereldbewoner maar 2 ton CO₂ per jaar uitstoten. Deze hoeveelheid CO₂ kan de atmosfeer opnemen zonder verstoring van het evenwicht, waardoor klimaatverandering wordt voorkomen.

Klimaatfonds
Om te laten zien dat het u menens is met het rentmeesterschap van de aarde, kunt u voor het teveel dat u nu nog aan CO₂ uitstoot geld storten in het klimaatfonds van Kerkinactie. Met de opbrengsten uit dit fonds financiert Kerkinactie projecten voor duurzame ontwikkeling ten behoeve van mensen in het Zuiden, die minder dan 2 ton CO₂ uitstoten. Een bijdrage aan het klimaatfonds staat echter niet los van een besparing op energie. Uiteindelijk is alles erop gericht om wereldwijd de uitstoot van CO₂ gassen terug te brengen.